Diverse Artiesten – Griekse cd’s

pantelis

Katerina Tsiridou
Aman Katerina, A tribute to Panagyotis Toundas
(PR 1173-2/Xango Music Distribution)

 

Dimitris Mystakidis
Esperanto
(Fisbowl ADG001/Xango Music Distribution)

 

Pantelis Spyrou
Demon Eaftos
(Zefxis 150210)

 

Panayitsiridouotis Toundas is een sleutelfiguur in de Griekse rebetika muziek. Hij was in de jaren twintig een banneling uit Smyrna, maar studeerde in Egypte en was jarenlang directeur van de labels Odeon, Columbia en His Master’s Voice in Griekenland. Behalve zijn bestuurlijke functies staan meer dan 350 liederen op zijn naam. Zangeres Katerina Tsiridou is een van de hedendaagse grootheden in de Griekse muziek. Zo was ze oprichter en voorvrouw van de ook in Nederland bekende formatie Kompania. Maar ze voorzag ook documentaires van muziek en nam al eerder enkele platen op. Deze tribute-cd bevat rebetika in een redelijk gekende context, al veroorlooft ze zich best wat vrijheden. Zo vinden we onder de gastmusici bespelers van de cello, santoor en kanoun, toch niet alledaagse instrumenten in de rebetika. Uiteraard ontbreken de bouzouki, baglama, accordeon en percussie niet, naast luit, mandoline en gitaar. Opvallend vind ik de dominante rol voor de viool in een aantal tracks. Tsiridou laat zich in vier nummers door gastzangers bijstaan, maar het is toch de vloeiende, soepele en doordringende stem van Tsiridou zelf die de hoofdrol op de cd opeist.

 

Bijzonder mystakidisis wel de cd Esperanto van Dimitris Mystakidis. Hij bewerkte 16 Griekse composities uit de naoorlogse periode, allen gekende en/of populaire nummers. Niets bijzonders denk je dan, maar Mystakidis speelt geen baglama, bouzouki of lyra, maar de hedendaagse standaard gitaar. Hij transformeerde zo de nummers, meestal gecomponeerd op basis van bouzouki, niet alleen naar de eigenheden van de gitaar, maar tevens naar het begin van de 21st eeuw. De meerderheid van de composities is afkomstig van Manolis Chiotis. Verbazend knap hoe Mystakidis enerzijds het kenmerkende van de Griekse folk weet te bewaren, maar anderzijds eigentijdse elementen integreert. Zo klinkt het soms wat jazzy, als blues of als een gesofisticeerde hot club de France uitvoering. Desondanks straalt het album ontspanning uit. Voor vrijwel elk nummer doet hij een beroep op een andere (gast)vocalist. Desondanks klinkt de hele cd als een eenheid en dat is waarschijnlijk te danken aan de uniforme aanpak van de arrangementen.
Ik kan niet ontdekken of er gastinstrumentalisten meedoen, of er sprake is van multitracking. Dat laatste lijkt me gezien de rijkheid van de klanken onvermijdelijk. Het maakt Esperanto tot een heel toegankelijke cd.

 

pantelisDemon Eaftos van de Thessaloniki Pantelis Spyrou luistert als een muzikaal hoorspel. En dat is het in feite ook. Pantelis componeerde zeven nauw met elkaar verbonden stukken die een weergave zijn van een innerlijke zoektocht. Pantelis is een autodidact en beschouwt zichzelf meer als een ‘persoon die primitieve emoties externaliseert via muziek dan een muzikant te zijn’. Ach, dit soort PR geblabla moet u direct terzijde schuiven. Wat blijft is een schitterende cd met kop en staart, afwisselend en toch coherent. Wie precies de uitvoerders zijn staat nergens vermeld. We ontdekken wel drie zangers: Kostas Tzanampetis, Alexandra Ntalarizou en Ionna Doglaridou. De bewerkingen sluiten aan bij het traditionele erfgoed uit Noord Griekenland, maar zijn gekruid met moderne timbres. Klanken uit bouzouki en baglama, alsmede diverse percussie instrumenten zijn duidelijk herkenbaar, maar ik meen ook duduk en saxofoon te horen, naast de qanun. Een prima independent uitgave die volop belangstelling verdient vanwege de visie en uitvoering.