(Homerecords 4446079 / www.homerecords.be) 

Didier François is in de loop der jaren uitgegroeid tot een van de toonaangevende muzikanten in België. Gestaag heeft hij een mooie staat van dienst opgebouwd, waarin solo projecten hand in hand gaan met indrukwekkende samenwerkingen, zoals die met de Franse draailierspeler Gilles Chabenat. Hij is een van de weinige niet Zweedse nyckelharpa spelers en speelt dit fraaie instrument op een hoog niveau. Gedurende eerdere projecten liet hij al horen hoe mooi atypische nyckelharpa muziek op dit instrument klinkt. Vooral het Bela Bartok project, samen met Marco Ambrosini, liet dit uitstekend horen. François komt nu met een nieuw soloalbum waarop hij, zonder enige vorm van verdere begeleiding, opnieuw de veelzijdigheid van het instrument laat horen. Zo speelt hij een prachtige versie van de Satie compositie Gnossienne no 3. Een stuk dat voorheen voornamelijk op de piano werd gespeeld en hier een heel nieuwe klankkleur krijgt. Naast Satie is er ook werk van onder andere J.S. Bach, de Braziliaan Antonio Carlos Jobim en eigen composities te horen. François toont meer dan ooit tevoren de veelzijdigheid van het instrument en van muzikale vakmanschap. Van klassiek en traditie tot zijn eigentijdse zelfgeschreven composities, het is een genot om dit album te beluisteren. 

Inderdaad u leest dit goed. Dranouter Festival wordt opnieuw een 3-daags festival. De donderdag wordt geen volwaardige festivaldag meer. De organisatie wil zich net als in het verleden weer volledig focussen op de vrijdag, zaterdag en zondag van het eerste weekend van augustus. Die dagen zal er een  volledige line up zijn op meerdere podia, net als de voorbije jaren. Op donderdagavond traditioneel de aanloopavond met één feestband en enkele fijne dj’s. Deze avond is gratis voor iedereen die een driedaagsticket heeft, anderen betalen een kleine toegangsprijs.

 
Dranouter start met de ticketverkoop en dit met een supervoordelige vroegboekactie!  Wie boekt vóór 15 januari die krijgt z’n weekendticket + campingticket aan de voordeelprijs van € 100,00 Wie alvast zeker wil zijn van zijn plekje op de weide of nog een leuk eindejaarskado zoekt die moet niet meer twijfelen: €100 voor het volledige festival! Voor die prijs krijg je een weekendticket voor de drie festivaldagen op 3-4 & 5 augustus, kom je ook nog eens gratis binnen op de aanloopavond op donderdag 2 augustus en krijg je ook nog eens een campingticket waarmee je vanaf 2 augustus kan kamperen.

Deze actie is geldig tot 15 januari 2012, wees er dus snel bij!

Vroegboektickets direct bestellen

Eerste namen bekend!

Op Na Fir Bolg 2012 zal niemand minder dan Boombal de luxe, Harmonie Vorselaar, Guido Belcanto, POLK (ex-Urban Trad) en pIE p.KLEIN van de partij zijn. U komt toch ook op 29 en 30 juni en 1 juli naar Na Fir Bolg?

Het Na Fir Bolg – folk & rockfestival vindt plaats op de festivalweide aan het Sassenhout in Vorselaar.
Vorselaar is centraal gelegen in de Kempen. Tussen de twee autosnelwegen E313 en E34.
Het station van Herentals in het dichtstbijgelegen, maar toch nog snel een 6-tal kilometer van de festivalwei.
De bus stopt op enkele honderden meters van het festivalterrein.
Ook vanuit het centrum van Vorselaar, moet je toch nog 4 kilometer afleggen vooraleer je kan genieten van een lekkere Guinness.

Meer programma informatie

Video ingesloten

Chansons pour la fin d’un jour
(Home records 4446077)

Ik kan me niet voorstellen dat ik de violist/componist Wouter Vandenabeele nog moet introduceren bij het publiek van dit blad. Zijn indrukwekkende discografie is vol hoogtepunten en elke keer verbaas ik me er weer over hoe hij een van de weinige artiesten is die het lukt om keer op keer me te verpletteren met zijn prachtige muziek. Op deze nieuwste cd speelt hij samen met een van mijn andere Belgische favorieten, Joris Vanvinckenroye. En Saz en tanbûrspeler Emre Gültekin en duduk en mey bespeler Ertan Tekin. Op indrukwekkende wijze weten de vier muzikanten hun eigen stijl en de verschillende culturen doordringend met elkaar te verweven. Het is muziek vanuit de stilte, intiem, soms aangrijpend, maar altijd van de hoogste kwaliteit. De viool van Vandenabeele heeft zo een mooi, expressief geluid en wordt sterk aangevuld door het klaterende geluid van de saz en de wat mystieke sfeer van de duduk. En om het geheel te volmaken snijdt Vanvinckenroye dwars door mijn lijf met zijn volle, creatieve basspel. Kortom een fabelachtige plaat die nu al niet meer weg te denken is uit mijn collectie.

19 t/m 21 augustus – Deerlijk

Afgelopen jaar maakte de organisatie van Deerlycke bekend dat ze het roer zouden omgooien. Grote namen wisten in de recente edities nauwelijks de verwachtingen waar te maken, maar drukten wel op het karige budget. Er zou nu vooral gekeken worden naar nieuwe, innovatieve, kwalitatief goede bands en niet langer naar de grote naam met dito prijskaartje. Dat het prijskaartje blijkbaar niet altijd even groot is als de reputatie binnen de folkwereld, bleek wel uit sommige namen op het programma, zoals David Munnely en Seth Lakeman.

De vrijdagavond was het opwarmertje met het Franse As de Trefle en de Ierse accordeonist David Munnely. De zondag is traditioneel ingeruimd voor balfolk. De liefhebber die louter voor de muziek komt, kon terecht op zaterdag met een mooi volgepakt programma.
Wim Claeys opende het bal met een cabaret-programma, bestaande uit liedjes met de accordeon en verhaaltjes. Het niveau wisselde nog al, kreeg hij met zijn cursus ‘Gaants’ nog de lachers op de hand, andere stukjes kwamen niet echt uit de verf. Dat lag deels aan de setting (misschien had dit beter in de kleine tent gekund, met het publiek op stoelen), maar wellicht ook aan het prille stadium van Claeys’ nieuwe initiatief. Want dat hij geestig is, weten we nog wel uit zijn Ambrozijn-tijd. Na Wim Claeys was het de beurt aan Snaarmaarwaar, en groep met balfolk-muziek die, raarmaarwaar, hiervoor alleen een beroep op snaarinstrumenten doen. Het is boeiend te horen hoe zij zoveel afwisseling weten te brengen met zo’n beperkte line-up. Ze weten zowel met ingetogen als uitbundige nummers te overtuigen en zijn voor de stoelzitters even interessant als voor de bal-dansers. ‘t Kliekske deed een speciaal optreden voor de kleinste bezoeker die eerder op de middag met de groepsleden zelf instrumenten hadden gefabriceerd. Persoonlijk ben ik iets te oud voor ‘k zag twee beren, maar voor de jongste bezoekers was het een leerzaam en gezellig optreden.
De avond stond, naast twee Britse bands, vooral in het teken van Occitaans repertoire. Stille Volk beet het spits af met hun logge powerfolk. Met de lage, sonore stemmen verraadde ze nog enigzins hun metalachtergrond, het spel van de frontmannen op draailier en nyckelharpa was toch dik in orde en zette op het vroege avonduur de grote tent in vuur en vlam. Het duo Castanha é Vinovèl zette met een eenvoudige opzet van accordeon en draailier en drums een aanstekelijks set met liedjes en balfolkmelodieën neer. De dames van La Mal coiffée, sloten met meerstemmige volksliederen het occitaanse deel van het programma af.
Ondertussen had Seth Lakeman al de eer van top-act van het festival waargemaakt. Met een redelijk evenwichtige doorsnede van zijn verschillende cd’s liet hij horen waarom hij in Groot-Brittannië wel degelijk als een ‘grote naam’ beschouwd wordt. Zijn unieke synthese tussen traditie en modernisme, zowel in de muziek als in de tekst, in combinatie met zijn krachtige stem en fraaie vioolspel, maakt hem een paradepaardje van de Britse folk die in Europa veel te veel over het hoofd wordt gezien. Het toetje op de zaterdag van Deerlycke is the Lazy Boy Chair, die een aantal jaar geleden ook al op het programma stond en toen ook de tent op zijn kop zette en met recht voor deze gelegenheid werd terug gevraagd.

De sfeer op het festival was zoals altijd weer goed. Het festival is klein, gezellig en een verademing in vergelijking met de kermis in dat andere westvlaamse dorpje. Als dan ook het programma ook nog dik in orde is en de prijs laag, dan hoor je deze Hollander niet klagen. Deerlycke nieuwe stijl mag blijven.

Video ingesloten

Parima
(Wild Boar Music WBM 21098)

Sinds 2005 vormt gitarist, accordeonist en liedjessmid Hans Mortelmans een groep met klarinettist Lieven Keymolen, gitarist Lodewijk Dedain en contrabassist Benny Van Acker. Parima was een legendarisch goudmeer in Columbia en is de titel van een van de twaalf liederen op deze cd, de derde al van Mortelmans en zijn groep. Aan de airplay te oordelen lijken radiomensen die niet te appreciëren, maar wie de cd koopt en beluistert kan dat des te meer doen. Mortelmans is een adept van de Django-stijl. Zijn grote voorbeelden als liedjesschrijver zijn Georges Brassens en Wannes Van de Velde. Hij zingt ook in Antwerps dialect. De tekst van het openingslied Showbizzblues #2 is duidelijk geïnspireerd door Brassens’ Le petit joueur de flûteau. De matrozen is een vertaling van het gedicht van Paul Fort dat Brassens meesterlijk op muziek zette. Van Wannes zingt hij Zwijgt me van de Vlaamse kwestie, een nog steeds actueel chanson uit 1969. Maar Mortelmans’ liederen kunnen de vergelijking met deze meesters best doorstaan. Dat Antwerpen de City van de Mode geworden is en dat De hoeren van Gent er ongemotiveerd zitten te wachten op klanten zijn onderwerpen die Mortelmans tot prachtige chansons inspireerde. Café Rood-Wit en de herinneringen aan de vrouw op de pakjes Tigra sigaretten leverden net zo mooie liedjes op. Heeft Wannes een opvolger? Ja, Wannes heeft een opvolger.

Gooikoorts 1 – 3 juli 2011, Gooik – België

De negende editie van Gooikoorts stond in het teken van ‘rietgeblazen instrumenten’. Tal van doedelzakken passeerden de revue in alle soorten en maten. Maar ook klarinetten en exotische aanverwanten als de Sardijnse launeddas. Het was niet het festival van grote uitschieters, maar de kwaliteit lag gemiddeld hoog. Ik heb een enkel doedelzak-concert aan me voorbij laten gaan, want je moet het instrument als toehoorder wel een beetje doseren. Maar wat ik heb gezien en gehoord was meer dan de moeite waard. Gooikoorts bood weer veel variatie aan muzikale cultuur uit bekende en onbekende Europese streken.

Als altijd opende de ‘dorpsomroeper’ vrijdagavond het festival met een bulderende ode (want zonder microfoon) aan de volksmuziek.

Veel Keltische invloeden dit jaar. De Vlaamse Ieren van Shantalla zetten vrijdagavond direct de toon. Terug van een paar jaar weggeweest, weet de groep moeiteloos een Ierse pub-sfeer te creëren. Maar het optreden blijft te veel steken in clichés, waardoor spanning uitblijft.

De revelatie van Gooikoorts vond ik Bogus. Normaal gesproken een balfolkgroep, maar het luisterconcert op zaterdagmiddag boeide van begin tot eind. De jonge broertjes De Schepper zijn sterk gegroeid in zowel muzikale creativiteit als podiumpresentatie. Strakke afrondingen en zelfverzekerde solo’s op sax en gitaar gaven het concert zijn meerwaarde. Tegenover de moderne folk-met-jazzinvloeden van Bogus stonden de traditionele klanken van Igriczek. Op oude instrumenten bracht de groep een mix van Hongaarse muziek uit de middeleeuwen en volksmuziek uit de Moldavische cultuur. De groep haalt haar liederen niet alleen uit oude liedboeken, maar gaat ook de boer op om bij oude mensen de overgeleverde volksliederen op te tekenen. Het resultaat: mooie melodieën met sterke meerstemmige zang. Vooral de krachtige, heldere stem van zangeres Andrea Navratil mag genoemd worden.

Voor de intiemere concerten kon je terecht in de akoestische tent. Het enige concert dat ik daar heb gezien viel echter tegen: dat van de Deense Anja Praest en haar man. Na een veelbelovend begin vervalt Anja in geneuzel over alledaagse ditjes en datjes en blijkt zang niet haar sterkste punt te zijn. Gevalletje van zelfoverschatting?

Ook de spierballenfolk van Anxo Lorenzo uit Gallicië bracht me niet van m’n stuk. Goede muzikanten, zeker, maar een stortvloed aan noten en riedels: te veel van het goede. Anxo was duidelijk het baasje: bandleden moesten hem zijn glas water aanreiken. Nee, dan klonk de aloude Battlefield Band (opgericht in ’69, maar geen oorspronkelijk band meer) toch overtuigender. De groep paarde humor aan kwaliteit van met name de violisten. Hun ‘Keltische set’ sloeg zeer aan bij het publiek.

Elke avond werd de grote tent omgetoverd tot danszaal. Op vrijdag was het de beurt aan Surpluz. De Vlaamse balfolkgroep oogstte veel lof, met name vanwege de sterke samenzang. Surpluz laat zien dat zang niet misstaat in de balfolk. Gooikoorts 2011 werd waardig uitgeluid met een Bretons Fest-Noz door Skolvan. Liefhebbers van de Kost ar C’hoad en Gavotte konden dansen tot ze er bij neervielen. Waarna met zich op het nachtelijk terras wederom kon laven aan zang, dans en muziek. En aan lekkere Chouffekes en andere pintjes. Want een opwarmertje voor de koude nachten was bittere noodzaak.

Foto: Koen Bauters

Mysterie als voordeel

De Vlaamse vernieuwer van het kleinkunstgenre Yevgueni heeft met Welkenraedt zijn vierde cd uitgebracht. Het blijkt het sterkste werk tot nu toe te zijn van zanger/liedschrijver Klaas Delrue en zijn vier kompanen. De cd werd geproduceerd door Stef Kamil Carlens (dEUS, Zita Swoon), die er zijn stempel op zette. Onderdeel van de promotie van de nieuwe cd waren een viertal ‘kotconcerten’ (huiskameroptredens) in de twee belangrijkste Belgische studentensteden. Dat geeft aan waar Yevgueni voor een belangrijk deel zijn aanhang vindt. Klaas Delrue licht toe.

Waar staat Welkenraedt voor?
Welkenraedt is een gemeente in de Oostkantons, het Duitstalige deel van België. Het is vooral een zeer bekende treinbestemming op de lijn Oostende – Eupen. De gemeente zelf stelt weinig of niks voor, maar wordt wel tientallen keren per dag omgeroepen in de grote Vlaamse stations zoals Oostende, Brugge, Gent, Leuven, enzovoorts. Het verhaal wil dat mensen die in slaap vallen op deze drukke spoorlijn niet zelden wakker worden in Welkenraedt. Dat gevoel van ‘op de verkeerde bestemming zijn’ of ‘per ongeluk ergens terecht komen’ leent zich natuurlijk perfect voor een song. Afhankelijk van hoe je in het leven staat kan je deze vergissing of dit toeval als een vervelende tegenvaller, of juist als een leuke verrassing of een spannende uitdaging beschouwen. Dit thema, namelijk dat je de manier waarop je in het leven staat ook zelf voor een groot stuk in de hand hebt, is een beetje het thema van de plaat geworden. Het zit bijvoorbeeld ook in de nummers Propere ruiten en Elisa.

Welkenraedt kent meer ruwe randjes dan de voorgaande cd’s.

Dat is eigenlijk een zeer bewuste keuze, of toch iets waar we al een tijd mee bezig zijn. Maar het moet ook passen bij de songs, de songs moeten er beter van worden. Het is geen doel op zich. De songs zijn denk ik de voornaamste reden waarom het nu wel gelukt is, en bij vorige cd’s iets minder. Het was toen ook al iets wat we regelmatig probeerden, en het is ook niet zo dat er op de vorige platen geen ruwe kantjes te horen zijn, maar blijkbaar is dat nu opvallend meer of beter geslaagd. Ik denk dat we op vorige cd’s aan het einde van de rit overwegend songs overhielden die beter tot hun recht kwamen in een ander jasje. Dat we op hetzelfde moment ook met een andere producer hebben gewerkt heeft dat effect versterkt. Want het is natuurlijk ook zo dat de ene producer voor andere jasjes kiest dan de andere.

De teksten klinken volwassener. Een kwestie van ouder worden, of heb je het op een andere manier aangepakt?

Vooral een kwestie van ouder worden denk ik. Ik kies ervoor om mijn persoonlijke evolutie als mens ook te laten doorschemeren in mijn teksten en mijn muziek. Het feit dat dat ook aanslaat heeft er volgens mij mee te maken dat je op die manier een beetje de stem van een generatie, of toch een deel ervan, vertolkt. Je schrijft natuurlijk nooit honderd procent autobiografisch – dat zou trouwens veel minder interessant zijn ;-) – maar mensen voelen wel dat een student andere besognes heeft dan een werkende mens, of een artiest die voor het eerst op eigen benen staat en zijn dagen helemaal op eigen kracht zin en invulling moet geven. Met de praktische aanpak heeft het weinig te maken, behalve misschien het feit dat deze songs op een kortere periode bij elkaar geschreven zijn en dus iets meer in het hier en nu leven. Op de vorige cd’s kon ik altijd nog wel teruggrijpen naar liedjes die ik vroeger geschreven had. Die voorraad raakt stilaan op en dat is misschien juist goed als ik de reacties in Vlaanderen hoor of lees. Hier vindt men de teksten in het algemeen inderdaad ook beter of volwassener.

Ik denk dat er bij Yevgueni zowel tekstueel als muzikaal sprake is van een soort ‘growing up in public’. We vonden en vinden onze vorige albums stuk voor stuk de moeite waard en op het moment zelf ook altijd de beste tot dan toe en dus beter dan de vorige. Dat vonden onze fans en een groot stuk van de buitenwereld gelukkig ook. Maar achteraf waren er ook altijd weer vrij snel dingen die we de volgende keer anders of beter wilden doen. Bij Welkenraedt hebben we dat gevoel veel minder of nog niet. Maar daar zitten net de groeimarges natuurlijk. Tot nog toe hebben we die groeimarge dus wel altijd zelf weten te vinden. Dat lijkt evident, maar dat is het niet. Er zijn ook groepen of artiesten die volgens zichzelf of volgens de buitenwereld hun meesterwerk al als debuutalbum hebben gemaakt. Ik vind groeimarges comfortabeler dan het gevoel dat je aan je plafond zit.

Welke invloed heeft Stef Kamil Carlens gehad op Welkenraedt?

Dat is moeilijk in woorden te vatten. Hij heeft in elk geval heel intensief meegewerkt aan het album, in elke fase van het proces. Zowel repetities, als opnames, als overdubs, als mixing en mastering. Dat wil vooral zeggen dat we in elk van deze fases een extra mening hadden van iemand die buiten de groep staat en ook zelf niet aan het spelen of zingen is op dat moment. Dat is denk ik heel belangrijk voor een groep die al zo lang bestaat in dezelfde bezetting. Bovendien hanteert Stef Kamil een communicatiestijl die zeer goed werkt bij ons. Een perfect evenwicht tussen bevestigen, maar ook in vraag stellen en heel eerlijk en kritisch durven zijn. Je moet als muzikant op je gemak zijn bij iemand voor je je ziel blootlegt. Het beste van jezelf geven is voor een artiest hetzelfde als je ziel blootleggen. Stef Kamil heeft dat heel goed begrepen.

Hoe waren de kotconcerten in Leuven en Gent?

Die zijn heel goed meegevallen. Het was voor ons ook een heel goede, en een allereerste test om te zien of onze nummers ook akoestisch overeind zouden blijven. Dat bleek gelukkig wel het geval. Studenten zijn een heel belangrijk deel van ons publiek. We wilden dit eigenlijk al langer doen, dus toen we een promo-actie moesten bedenken voor de release van Welkenraedt was het vrij snel beslist. Studenten zijn belangrijk voor ons omdat we als groep zelf ontstaan zijn in het studentenmilieu. We worden door sommigen ook als eeuwige student of adolescent bestempeld, en we vinden dat dan nog een compliment ook. Maar het is ook een manier om te weten dat je toekomst hebt als groep. Zo lang je een deel van de studenten kan bereiken met je muziek, weet je dat je muziek weer een nieuwe generatie heeft overleefd.

Is er een apart plan om Nederland te interesseren voor Welkenraedt?
Vanwege de drukte die bij zo’n release komt kijken, komen onze cd’s altijd een tijd later uit in Nederland dan in Vlaanderen. De release van Welkenraedt in Nederland is nu voorlopig gepland voor het najaar. Dat geeft ons nog wat tijd om hierover na te denken. We hadden even gevreesd of gedacht dat we de tekst van de titeltrack en dus ook de albumtitel zouden moeten aanpassen aan een Nederlandse context, maar bij nader inzien gaan we dat toch niet doen, denk ik. Welkenraedt is gewoon een heel sterk woord en draagt ook een zeker mysterie in zich. Uit ervaring met onze groepsnaam weten we dat zo’n mysterieuze titel ook voordelen heeft. Voor de rest zullen de Nederlanders zelf wel een treinverbinding bedenken waarop dit van toepassing zou kunnen zijn. Daarnaast is het misschien een goed plan om ook in Nederland kotconcertjes te geven. We zien dat zeker zitten, als het moet honderd, tot we ook daar voldoende studenten gecharmeerd hebben. Uitnodigingen zijn welkom!

Voor wie het nog niet wist… we bouwen aan de Folkcanon der Lage Landen. Samen met andere folkliefhebbers! Inmiddels zijn er op de website en via Facebook heel wat reacties gekomen. Die hebben we samen met de lijstjes van de medewerkers van New Folk Sounds bijeengeharkt tot een lange lijst. Deze is nog onvolledig en aan discussie onderhevig. Maar dat is juist goed, zo komen we samen tot een consensus over een aantal gekoesterde meesterwerkjes die gebeiteld staan in de folktraditie van de Lage Landen. Hop naar de folkcanonpagina voor de lange lijst.

Tom Theuns heeft iets met taal en teksten. Zijn creativiteit uitte hij in schriften. Wim Claeys kreeg ooit zo’n schrift onder ogen en raakte gefascineerd door een tekst die een soort heksenfeest beschreef. Daarin kwam het woord Ambrozijn voor, dat door Claeys als eventuele groepsnaam werd aangedragen. Ambrozijn groeide uit tot één van de toonaangevende groepen uit de nieuwe lichting folkmuzikanten in Vlaanderen.

© Foto: Wino Evertz

Communicatie en democratie zijn belangrijke elementen voor de groep. ‘Niemand is de baas’, zegt Claeys. Vandaar dat de vier muzikanten allemaal worden gehoord.
Modernistische Vlaamse folk, of Vlaams/ Frans/islamitische cross-over? Nee, wie de muziek van Ambrozijn in een hokje probeert te plaatsen, heeft een probleem!
Claeys: ‘Nee, ik kan de muziek van Ambrozijn niet omschrijven. De hamvraag is: wat is Vlaams traditionele muziek? Volgens mij is die veel minder uitgesproken dan in andere gebieden van Europa. Je mag de muziek van Ambrozijn traditioneel noemen, of Middeleeuwse kunstmuziek, het maakt mij allemaal niet uit hoe iemand het wil noemen. Mooie muziek is mooie muziek! De instrumentatie van Ambrozijn is er op gericht om het onderste uit de instrumenten te halen. We spelen wat we graag willen spelen, zonder een traditionele lijn te volgen. Het gebruik van de Nederlandse en Franse taal is de enige bewuste keuze. We zingen ook liederen in een niet bestaande geïmproviseerde taal, een taal die we zelf uitgevonden hebben.’

Gabriel Yacoub
Grootmeester van de Franse folk Gabriel Yacoub was op tournee in Vlaanderen toen Theuns hem een democassette overhandigde. De volgende dag liep Theuns Yacoub weer tegen het lijf. Yacoub vond de muziek goed, en op de vraag of hij een gepaste producer voor de debuut-cd van Ambrozijn wist, gaf hij als antwoord: ‘Moi!’ ‘Het is een rustgevend persoon die zich niet opdringt, maar wel boordevol ideeën zit’, vertelt Claeys. ‘Zijn ideeën zijn vaak zo goed, dat je er eigenlijk niet meer over hoeft te discussiëren. Een cd opnemen gaat niet als een mes door een stuk boter, maar als een mes door een stuk hout. Yacoub heeft, zonder opdringerig te zijn, ons er doorheen geleid. De inbreng van Yacoub als arrangeur is kleiner dan zijn inbreng op het gebied van klank. Die man is heel erg met balans en kleine effecten bezig. ‘Laten we dit eens proberen’, is de uitspraak die mij het meest bijgebleven is. Vier Weverkens is het enige nummer van onze eerste cd waarin Yacoub een grote rol heeft gespeeld. Het nummer was nog niet af, en wij dachten het geluid van een echt weefgetouw te gebruiken. Hij heeft ons geleerd om het weefgetouw te reproduceren met onze eigen instrumenten.’

Van Deau: ‘Lang voordat ik Gabriel ontmoette was ik al helemaal onder de indruk van diens stem, maar ik had nooit gedacht dat onze stemmen zo op elkaar leken. Wanneer je zelf zingt hoor je je stem anders dan de toehoorder. Ons contact klikte vanaf het eerste moment. We zingen nog regelmatig samen, Gabriel, zijn vriendin en ik. Gabriel weet als geen ander emotie in zijn zang te leggen, hij is geen charme-zanger. Daaruit blijkt dat de Franse manier van zingen heel goed bij het Vlaamse lied past. Men kan het Vlaamse lied ook op een Angelsaksische manier vertolken, maar daar houdt Ambrozijn afstand van. Ik heb mijn eigen manier van zingen, het staat me vaak niet aan hoe die oude Vlaamse liederen gebracht worden door anderen. Ik wil daarmee niet zeggen dat ze het verkeerd doen, maar het is niet mijn stijl. Ambrozijn en Olla Vogala bieden mij die ruimte om mijn eigen aandeel in het lied te steken.’

Theuns: ‘Ik luisterde in mijn jeugd hoofdzakelijk naar The Incredible String Band en Malicorne. Daar ligt mijn muzikale basis. De sfeer van het Franse lied is ook in de benadering van de liederen van Ambrozijn terug te horen. De openheid van het Angelsaksische lied is een ander uitgangspunt. Yacoub was de evidente keuze als producer van onze eersteling.’

Het begin
In een embryonale fase heeft Ambrozijn zangeressen gehad. Theuns, Claeys en Wouter Vandenabeele zijn in de begindagen gaan stoeien met ideeën. In de repetitieruimte en op de podia werd duidelijk dat de drie muzikanten tezamen wel een toekomst als muzikant in het verschiet lag. De twee zangeressen zagen Ambrozijn, vanwege studies en andere interesses als een vrijetijdsbesteding. De heren dachten daar anders over en vonden in Ludo van Deau een geschikte kompaan om fulltime met muziek bezig te zijn.
Van Deau: ‘Via het uitgaansleven ontmoette ik de jongens van Ambrozijn. Ik werkte toen in het theater aan een productie waarin Franse folk (van onder andere Gabriel Yacoub) en chanson voorkwam. Via die ontmoeting ontstond een kleine bezetting van Olla Vogala, en daar is ook Ambrozijn uit voortgevloeid. Ik voelde me meteen thuis tussen die modernisten. Ik was wel bekend met de Vlaamse traditionele muziek, maar ik sta open voor een vernieuwende aanpak. De Vlaamse bourrées en andere instrumentalen waren voor mij wel nieuw. Ik heb het Franse lied bij Ambrozijn geïmporteerd.’

De opnamen van de tweede cd van Ambrozijn zijn al geruime tijd achter de rug. het mixwerk werd dit voorjaar voltooid. Tijdens de 26e editie van het Dranouter Folkfestival zal de nieuwe cd het daglicht zien. Wordt na het beluisteren van het resultaat duidelijk dat er sprake is van een groeiproces?
Claeys: ‘Dat is moeilijk, ik kan nog geen afstand nemen van de opnamen die we gemaakt hebben. Van de zeventien nummers zullen er zo’n dertien op de nieuwe cd verschijnen. We hebben heel hard eraan gewerkt, omdat we geen gebruik van een producer hebben gemaakt. We hebben getracht om vanuit dezelfde filosofie te vertrekken als op de eerste cd: als vertrekpunt is het Vlaamse lied en dansmuziek genomen. We zijn inmiddels een jaar verder en natuurlijk is de aanpak veranderd, al hebben we de lijn van de vorige cd verder getrokken. Het publiek bepaalt wel of we daarin geslaagd zijn.’

Van Deau: ‘Ik voel wel dat de muziek van Ambrozijn aan veranderingen onderhevig is. Wanneer je zelf deelneemt aan het groeiproces voel je die veranderingen maar heel minimaal. Maar het gebruik van bijvoorbeeld enkele computergeluidjes op de nieuwe cd, het gebruik van stemmen in instrumentale stukje, geeft toch aan dat Ambrozijn groeit, ondanks dat we blijven putten uit oude bronnen. Als we op onze plaats zouden blijven staan, maken we museummuziek. Vooral bij het zingen probeer ik een wereld van echtheid te creëren, want er is al genoeg fake. Ik kan moeilijk over een droge haring zingen, want daar voel ik niets bij. In de oude Vlaamse liederen zitten woorden met zeggingskracht die we nu niet meer kennen. Die liederen klinken donker en gaan over de pijn van het leven of de onmogelijke liefde. De kracht uit die liederen zijn in moderne liedjes nauwelijks terug te vinden. Wij zijn geen liedanalisten, wij doen alles vanuit het gevoel.’

Vandenabeele: ‘Over het algemeen is de nieuwe cd in de lijn van de vorige. In tegenstelling tot toen hebben we minder gebruik gemaakt van gastmuzikanten. We hebben alles zelf gedaan, met hier en daar een overdub. Maar het is allemaal akoestisch gebleven. Een aantal nummers is traditioneel, maar wel doorgearrangeerd. Een groot deel van de overige nummers komen van Tom.’

Theuns: ‘Nooit meer niets meer is één van mijn nummers op de vorige cd. Een paar van dat soort werkjes staan ook op de nieuwe. Ik heb ook een lied geschreven in een soort mantrataal, met onbestemde klanken. Ik heb altijd graag met taal gewerkt. Vroeger schreef ik veel gedichten, maar tegenwoordig probeer ik mijn teksten meteen in muziek te verwerken.’
Van Deau: Ik schrijf ook wel liederen, maar niet voor Ambrozijn. Ik vind het heel moeilijk om met de Vlaamse taal tot een zinvolle tekst te komen. Er zijn mensen die daar wel iets mee kunnen, maar ik verval al heel snel in een banaal Vlaams taaltje.’

Goed paar oren
Ambrozijn produceerde de cd zelfstandig, maar wel met medewerking van geluidstechnicus Jo Vrancken.
Claeys: ‘We hebben één van de beste mixers onder de arm genomen die al diverse prijzen won en een aantal belangrijke projecten achter de rug heeft.’
Theuns: ‘Jo Vrancken heeft veel werk gedaan in de Vlaamse rockscene. Zita Swoon is één van de namen waarmee hij werkt. Ook werkte hij met groepen uit Antwerpen waar ik vroeger veel naar luisterde. Die sfeer komt nu duidelijk weer naar boven.’
Claeys: ‘Jo is vertrouwd met alle snufjes in de studio. Hij heeft een goed paar oren in de kop zitten waarmee hij, zonder muzikaal technisch te worden, kan vaststellen of iets zit of niet.’

De hele tijd spreken we over de nieuwe cd van Ambrozijn, die uitkomt op het Virgin-label, zonder het beestje een naam te geven.
Vandenabeele: ‘Onze nieuwe cd heet Naradi, vernoemd naar een nummer van Tom. Het is net als bij Olla Vogala’s Gnanomo imaginair taalgebruik, een woordspeling met een woord dat niet echt bestaat.’
Claeys: ‘Virgin biedt ons de mogelijkheid om in de industrie te stappen. We zijn niet langer underground. Met een beetje schrik van ‘hoe gaat dit uitpakken’ zijn we met de deal akkoord gegaan. We willen onze vrijheid niet verliezen, en dat is ook achteraf niet gebeurd. We hebben het laatste woord in alles gekregen. Virgin verwacht geen spectaculaire verkoopcijfers, daar hebben ze de Spice Girls, en in België Axelle Red voor.’

Ludo van Deau groeide op met Franse chanson en klassieke muziek. Hij komt uit een muzikaal gezin waarbij zingen een van de belangrijkste activiteiten was. Van Deau maakte in zijn jonge jaren deel uit van diverse koren. Niet lang daarna ging hij ook solo zingen waarbij hij zichzelf begeleidde op gitaar. Dit leverde hem geen concerten op, maar was wel goed voor zijn stemontwikkeling. Om aan de ademtechniek te werken volgde hij les bij onder andere Wannes van der Velde. Van Deau leerde daar voornamelijk de nasale manier van zingen ontwikkelen. Via omwegen in de meer populaire muziek keerde hij weer terug richting de folk. Naast Ambrozijn en Olla Vogala werkt hij aan een andere groep waarin het Franse en Spaanse lied een belangrijke rol speelt.

© Foto: Wino Evertz

Ludo van Deau groeide op met Franse chanson en klassieke muziek. Hij komt uit een muzikaal gezin waarbij zingen een van de belangrijkste activiteiten was. Van Deau maakte in zijn jonge jaren deel uit van diverse koren. Niet lang daarna ging hij ook solo zingen waarbij hij zichzelf begeleidde op gitaar. Dit leverde hem geen concerten op, maar was wel goed voor zijn stemontwikkeling. Om aan de ademtechniek te werken volgde hij les bij onder andere Wannes van der Velde. Van Deau leerde daar voornamelijk de nasale manier van zingen ontwikkelen. Via omwegen in de meer populaire muziek keerde hij weer terug richting de folk. Naast Ambrozijn en Olla Vogala werkt hij aan een andere groep waarin het Franse en Spaanse lied een belangrijke rol speelt.

Tom Theuns was al vroeg reizende door de hele wereld. Zo bezocht hij diverse Islamitische landen en de Keltische streken. In Ierland en Bretagne ontdekte hij de open gitaarstemming. Deze DADGAD-stemming spreekt hem enorm aan vanwege het voller gitaargeluid. Hij ging dan ook zo’n vier keer per jaar naar Bretagne om daar les te volgen. De voorliefde voor de Indische sitar bracht hem al diverse malen in India om daar eveneens les te volgen op dit uitheemse instrument. Theuns vertelt dat zijn gitaarspel deels gebaseerd is op de techniek die bij de sitar gebruikt wordt. Daarnaast speelt hij tal van andere instrumenten waarmee hij tot de meest creatieve composities komt. Theuns maakte tot voor kort eveneens deel uit van Olla Vogala, maar vanwege andere muzikale activiteiten is hij uit het orkest gestapt. Onlangs werkte hij mee aan de nieuwste cd van Vera Coomans.

In 1993 nam Wim Claeys de diatonische accordeon in handen en gaf daarvoor zelfs andere hobby’s op. Hij voelde zich meteen verbonden met het instrument en speelde in enkele jaren tijd de hoeveelheid muziek door waarvoor normaal iemand tien jaar nodig zou hebben. Hij kreeg de mogelijkheid om een jaar te studeren in Zweden aan een muziekopleiding. Deze kans greep hij met twee handen beet. Claeys speelt naast Ambrozijn een rol in de muziek van Olla Vogala en Ialma. Samen met Didier Laloy vormt hij een diatonische accordeon-duo. Hij is ook betrokken bij Flanders Ethno, een na Zweeds model georganiseerde cursusweek voor jonge volksmuzikanten uit diverse landen. Deze cursusweek wordt afgerond met een concert tijdens het Dranouter Folkfestival.

Wouter Vandenabeele voelde zich als kind aangetrokken tot de viool. Na een aantal jaren klassiek gespeeld te hebben, sloeg de interesse om naar de Ierse muziek. Liefst vier jaar lang was hij intensief bezig met de deunen van het groene eiland. Zijn interesses reikten verder, en zo besloot Vandenabeele een studie in de jazzrichting te volgen aan het conservatorium van Gent. Vandenabeele is naast Ambrozijn bij diverse andere muzikale uitspattingen betrokken. Olla Vogala is zijn geesteskind, waarvoor hij hele orkestpartituren bedenkt en uitschrijft.

Discografie
Ambrozijn:
Ambrozijn (Wild Boar Music) 1998
Naradi (Virgin) 2000

Ambrozijn in samenspel met Fluxus, De Cauter en Laïs:
Bouquet Garni (Wild Boar/Map Records) 1999

Olla Vogala:
Live (Map Records) 1998
Gnanomo (Zoku-EMI) 1999

* © Dit artikel verscheen in New Folk Sounds 70, augustus/september 2000 en wordt nu gepubliceerd in het kader van de folkcanon

Video ingesloten

Roqueforte

(Home records 4446068)

Aranis is de laatste drie jaar toch wel uitgegroeid tot een van de meest aansprekende Belgische groepen. Vanaf het eerste album heeft de groep een eigen geluid weten neer te zetten met hun creatieve composities. Op deze nieuwste cd spelen ze elf nieuwe composities, allen van de hand van basspeler Joris Vanvinckenroye. Op een scala aan instrumenten, met een onlangs toegevoegde drummer, spelen de muzikanten een complexe kruisbestuiving tussen zwaar klassieke thema’s, folk, theatrale muziek en muziek die nog het beste zou passen bij een film noir. Je zou de tango kunnen dansen, of denken aan een orkest van een circus dat zijn tent heeft opgezet op de meest desolate plek die het kon vinden. Het is bijna niet mogelijk om deze beeldende muziek te omschrijven, het heeft tijd nodig om te doorgronden en dat lukt wellicht het beste op een beetje donkere, winderige en regenachtige zondagavond. Dit is België op zijn best.

Video ingesloten

O monde aveugle

(Home Records 4446070)

Het Vlaams ensemble voor oude muziek, Zefiro Torna, werd in 1996 opgericht en had bepaald geen eenvoudige muzikale doelen voor ogen. De groep werd samengesteld uit muzikanten en vocalisten met een gedegen klassieke opleiding en speelervaring bij gerenommeerde gezelschappen in Belgie en Nederland. De groepsleden en enkele gastmuzikanten brengen een keur aan instrumenten mee, die soms ongebruikelijke combinaties opleveren: trombone, kromhoorn, blokfluit, cello, saxofoon, dwarsfluit, bandoneon, luit, bas, doedelzak, hoorn en nog meer. Uitgangspunt is oude Europese muziek uit de 14^e en 15^e eeuw, maar daarmee worden ritmes en klankkleuren van jazz en diverse soorten wereldmuziek vermengd. Soms hoor je schijnbaar authentieke stukken, bewerkingen van oude composities of eigen werken, die klinken als madrigalen of andere werken uit de Barok of Italiaanse renaissance. Die gaan even later moeiteloos over in experimentele klanken, haast vrije expressie, met die merkwaardige combinaties van instrumenten. O monde aveugle gaat over het verval van een beschaving, over mensen die leven op de rand van de afgrond, met een onzekere toekomst. Songs for the Apocalypse luidt dan ook de ondertitel van de cd. Zefiro Torna wil de moderne mens een spiegel voorhouden en aantonen dat er sinds de 14^e eeuw eigenlijk niets veranderd is. Moraliserend soms, waarschuwend voor ellende en destructie, maar evenzogoed is er relativering, het carnavaleske, het allegorische en zijn er scabreuze Breugheliaanse elementen. De plaat eindigt overigens tamelijk verrassend met een mooi, maar vrij conventioneel klinkend, Frans chanson. O monde aveugle is opgezet als een theaterprogramma, maar wordt niet alszodanig uitgevoerd. Het verhaal zit in de muziek. In het verleden was er al samenwerking met Dick van der Harst (Het muziek LOD), werd er werk van de componist Jacob Obrecht uitgevoerd en werden er diverse (klassieke) muziekprijzen gewonnen, om maar eens wat te noemen. Bijzondere muziek van een bijzonder ensemble, waar ik moeilijk een waarde oordeel over kan geven. Neem eens de tijd en de moeite om je er in te verdiepen.

Video ingesloten

Wodka vaseline
(Appel Records APR1328)

Enige edities van New Folk Sounds geleden prijkte het portret van Bert Leemans nog op de voorpagina (NFS123) en vertelde hij in het daarbijbehorende artikel voornamelijk over EmBRIO. Ook werd daar al gewag gemaakt van zijn veelzijdigheid en viel de naam Triple-X al, en daarvan ligt nu de eerste cd voor. Knoppen-accordeonist Leemans neemt met zijn kompanen op deze plaat de balfolkmuziek onder de arm en neemt die mee naar iets verder gelegen muzikale horizonten. Triple-X bestaat behalve Leemans verder uit Björn Van Hove op viool, Jeroen Geerinck op akoestische en elektrische gitaar en Ludo Stichelmeyer op percussie. Muzikale bijstand is er verder nog van zangeres Soetkin Collier (Urban Trad) en Stephane Hardy op saxofoon en bombarde. De plaat opent met een stevige vervormde electrische gitaar, inclusief distortion, zodat je even het spoor bijster bent, maar al spoedig komt het ritme van een schottisch bovendrijven. Vervolgens komen ook andere bekende balfolkritmes aan de orde als hanter-dro, mazurka, wals, jig en polka. Want het uitgangspunt van Triple-X met deze modern gearrangeerde muziek blijft toch dat er op gedanst kan en mag worden. Soms zeer stevig en bombastisch aangezet, dan weer leunend op verfijnd samenspel en nog eens afgewisseld met een tweetal liederen, door Soetkin Collier fraai gezongen. Euro-danstunes uit oa Belgie, Bretagne of zelfs Zweden, maar ook nieuw gecomponeerde stukken. Gevarieerd, energiek, inventief, aangevuld met diverse effectapparaten; muziek die ook ruimte geeft voor improvisatie door de solisten. Nu al uitdagend om te beluisteren, maar live zal dit viertal ook zeker de beentjes van de vloer krijgen. Eigentijdse powerbalfolk van grote klasse, zowel voor de dansers als voor luisteraars.

Video ingesloten

Ici maintenant la pouf!
(Home records)

Wie Ici Maintenant la pouf hoort, de tweede cd van het Brussels/Waalse kwintet, kan zich moeilijk voorstellen dat er deze zomer ook maar één festival is dat ze niet op haar programma wil hebben. Met een aanstekelijke mix van West-Europese folk, jazz, Balkan, circusmuziek, ska en nog veel meer, passen ze moeiteloos in de meest uiteenlopende line-ups. Maar denk niet dat de groep louter feestmuziek maakt. Want naast de ritmesectie en de opzwepende accordeon van Julien de Borman, weten de violist en saxofonist melodieën neer te leggen vol weemoed en melancholie. Net als je na een aantal uptempo nummers toe bent aan iets nieuws, trekt de groep met evenveel gemak een andere sfeer binnen, zoals met een gedragen nummer als Ajde Jano. Mocht wereldmuziek tegelijkertijd traditie en hedendaags betekenen, of dorps en kosmopolitisch, dan is Turdus Philomelos het schoolvoorbeeld.
http://www.homerecords.be/francais/turdus/ici_maintenant.php

‘Elke keer als je er naar luistert ontdek je nieuw dingen’

Raquel (foto: Filip Gosselé)

Al bij de eerste noten is er onmiddellijke de herkenning: perfect uitgevoerd unisono spel tussen de zingende accordeon van Raquel Gigot en de viool of nyckelharpa van Rudy Velghe, de fraaie warme omlijstende klanken uit het keyboard van Gwenael Micault, ondersteund door bouzouki (John Faulkner) of gitaarspel (Erwan Berenguer). Alsof het nooit is weggeweest en in feite is dat ook zo. Ook al verscheen er lange tijd geen cd, Orion is nooit gestopt. Velghe en Gigot werkten mee aan diverse projecten, zoals Cadans der Getouwen of Het huis der Verborgen muziekjes, maar er waren ook andere redenen waarom een nieuwe Orion zo lang op zich liet wachten.

“Zeg maar familiaire redenen,” verklaart Rudy Velghe, daarbij duidend op de twee kinderen die Gigot en Velghe de aflopen jaren kregen. “Bovendien is Orion geen groep die elke twee jaar een cd zal uitbrengen. We maken een versie van een nummer, laten het rusten en wanneer we terug komen in de studio kan hetzelfde nummer ineens een andere invalshoek krijgen. Dat is de luxe als je een eigen studio tot je beschikking hebt. Deze cd is qua arrangementen zo vaak aangepast dat we wel tien verschillende versies hadden kunnen uitbrengen. Onze platenfirma, Keltia Musiques, heeft ons nooit gepusht om binnen een bepaald tijdsbestek met resultaten te komen. Het was altijd ‘’t is goed, we wachten’. We zijn tot het uiterste gegaan met onze ideeën.”

“Het is geen eenvoudige cd. Hij bevat veel lagen,” vult Raquel Gigot aan. “Elke keer als je er naar luistert ontdek je nieuw dingen.” Duidelijk wordt dat een volgende Orion cd geen tien jaar op zich zal laten wachten. “Op dit moment hebben we multitrack opnamen voor driekwart van een live-cd. Het zal geen drie jaar duren. En Orion live klinkt heel anders dan Orion in de studio. Live kunnen we niet al die lagen spelen. Het wordt dus een verrassend album.”

Orion (foto: Jean-Luc Tilliere)

Geluid en aanpak
Naast die personele ontwikkelingen heeft Orion zich als groep goed kunnen ontplooien. De beginperiode kenmerkte zich door veel bewerkingen van traditionele Ierse en Keltische muziek. Steeds meer kwamen eigen composities op de voorgrond. Strawberry town bestaat vrijwel alleen uit eigen materiaal. Rudy Velghe: “We begonnen in de jaren tachtig toen folk helemaal niet populair was. Toch kwamen er mensen naar de optredens die het heel mooi vonden. Velen zijn ons blijven volgen. Het spreekt op een of andere manier dus aan. In het begin was het traditioneel en dat is meer en meer naar eigen werk geëvolueerd. Blue room (2e cd) laat de eerste schuchtere pogingen horen. Restless home (3e cd) bestond voor de helft uit eigen werk. Nu zijn het vrijwel alleen eigen composities. Het ontstaan is een organisch proces, maar Raquel zet alles direct op papier. Ik pingel meer en dan ontstaat er iets van geluid.”

Medley: Four Teeth Hornpipe-Mr Morceau’s Fancy-Kasper’s Reel
Download audio file (Orion-Four-Teeth-Hornpipe-Mr-Morceaus-Fancy-Kaspers-Reel-4.19-Velghe-gigot-velghe-Strawberry-town-Keltia-musique-RSCD-295.mp3)

De Keltische muziek van Orion is niet standaard, en afwijkend van wat we meestal horen bij Keltische folk; meer uitgekristalliseerd, wat orkestraal soms, maar vooral een warm geluid. Velghe: “Als je Ierse muziek wilt spelen, moet dat van binnenuit komen. Je moet de leefwereld begrijpen en er niet als toerist rondhangen. Je moet je bronnen kennen. Zodra je die kent komt een ander punt aan de orde. Wij zijn muzikanten van hier, we zijn opgegroeid met andere muziek, met andere achtergronden. Voor mij is dat West-Europese traditionele muziek, zoals Vlaamse, Franse (vooral Malicorne), Bretonse, Zweedse en andere volksmuziek. Daarnaast druppelen invloeden door uit de middeleeuwse muziek, funk, rock, reggae, jazz, musette, bluegrass, Balkan, klassiek. Daar moet je een positieve draai aan geven, dat verwerken in je eigen muziek. Net zoals iedereen die Keltische muziek speelt, zijn ook wij beinvloed door Planxty, De Danann en de Bothy Band. Dan noem ik gelijk drie groepen die nog iets nieuws toevoegden aan de Ierse muziek. Daarna zijn er alleen maar bands geweest die zaken hebben geperfectioneerd, niet iets nieuw hebben gebracht. Wij zijn daaraan schatplichtig, maar we hebben ze nooit geïmiteerd. Vanaf het prille begin zijn we op zoek gegaan naar een eigen geluid. Daarom waardeert men Orion ook zo in Ierland. Precies omdat we niet klinken als de zoveelste kruising tussen De Danann en de Bothy Band. Ik zeg niet dat wij de boel vernieuwen. Ook in Keltische muziek is alles ooit al eens gedaan. Wij spelen een jig of reel unisono met viool en accordeon. Dat is traditioneel. Je kan hooguit je eigen kleuren mengen, o.a. door al die invloeden op een voor de traditie respectvolle manier te doseren.”

Raquel Gigot vult aan: “Wij wonen in Brussel. Hier is een smeltkroes van stijlen. Er zijn veel muzikanten van verschillende herkomst. Alle culturen lopen door elkaar, we zijn verwend met culturele veelzijdigheid. Er is sprake van een muzikale microkosmos. Jazz, flamenco, echte Griekse muziek, etc. De echte muziek bestaat hier nog, naast elkaar, en daar zuigen wij elementen van op.” Een veelgehoorde opmerking is dat Orion ‘allemaal van die trage dingen doet.’ Strawberry town kent echter opmerkelijk veel uptempo nummers. Velghe: “We spelen trage nummers ja, of tunes trager dan men gewend is. Toch is er een evenwichtige mix. De volgorde van de tracks op een cd moet je heel overwogen plannen. Ik denk dat het bij ons 1/3 traag, 1/3 snel en 1/3 medium is. Als je als eerste en laatste track een langzaam nummer kiest, blijft het idee hangen dat het een zweverige cd is. Kies je in plaats daarvan voor twee snelle nummers dan heet het ineens uptempo. De volgorde van de tracks bepaalt de sfeer.”

Orion, Philip Catherine (foto: Filip Gosselé)

Strawberry town zou de valse indruk kunnen wekken dat het een ‘Rudy Velghe soloalbum met gastmuzikanten’ is. Veel instrumenten, naast de viool en nyckelharpa ook gitaar, harmonium en keyboards, worden door Velghe bespeeld.Hij schreef en/of arrangeerde een groot deel van de nummers, al dan niet in samenwerking, hij nam het album op en mixte het. De centrale Orion man eerst over de totstandkoming van een album. “Dat is heel intuïtief. De definitieve vorm kan heel lang op zich laten wachten. Zeg maar dat een album zes of zeven levens heeft. Ik ga gevoelsmatig aan de slag, maar het is geen trial en error. Door ervaring weet ik waar ik naar toe wil, alleen is dat moeilijk te omschrijven. Iedere muzikant heeft zijn eigen inbreng. Ik heb het totaalplaatje in mijn hoofd. Ik hoor het nummer zoals het moet worden. Tijdens het opnemen of het afmixen merk ik dat er nog iets ontbreekt. Dan voeg ik iets toe en soms blijkt dat dan toch weer te vol te zijn. Neem nu het laatste nummer van de cd, The open gate. Daar speelt een hobo unisono met de accordeon. Hoboïst Piet van Bockstal speelt daar op een echte Ierse manier, met alle ornamentaties erbij. Het is perfect uitgebalanceerd en je hoort het pas als je je er op concentreert. Maar haal nu eens die balans weg….. Zo is er een veelheid aan details te ontdekken in dit album. Ze liggen niet aan de oppervlakte, maar onder het tapijt. Die vele extra’s nemen de stugheid weg en maken dat het tapijt zacht wordt. De klank van de opnamen geeft iets weer van een huiskamer. Dat klopt wat betreft de ruimte waarin het wordt opgenomen, maar het is er mede dankzij de apparatuur. Die is echt ‘top of the range’ en staat meestal alleen in de grotere studio’s. Veel albums klinken gewoon slecht omdat er veel te veel gecomprimeerd wordt. Daar raken we aan gewend, maar ik bewaar zoveel mogelijk de dynamiek. Wel hebben we wat minder reverb toegepast en de klavieren staan wat minder in de picture. De stem van John klinkt alsof hij thuis bij je in de huiskamer zit. Elke keer als we afmixen hebben we referentiecd’s in de studio liggen als vergelijkingsmateriaal. We beluisteren die vanuit productioneel oogpunt. Het gaat daarbij niet om het muzikale, maar om het technische. “

Dan nog de opmerkelijke rol van Velghe als multi-instrumentalist: “Gitaarspelen was altijd mijn hobby. Voor sommige nummers zaten al stukken kant en klaar in mijn hoofd. Het eerste nummer Ton ar Liestalegou is op gitaar gemaakt. Ik heb dat ook zelf ingespeeld. Uiteraard speelt onze gitarist het live op het podium. Zo zijn ook passages op St Jorisdansen op de accordeon na volledig door mij ingespeeld. (Met brede lach) Misschien had ik wel zin om op deze cd als gitarist naar voren te komen.” Nog een opmerkelijk instrument van Velghe is de nyckelharpa. Misschien niet meer zo onbekend, maar daaraan heeft hijzelf zijn steentje bijgedragen. “Ik was de eerste in België die dat instrument ging bespelen. Het was net voor de opnamen van Orion 1990 (de eerste cassette die later als cd werd heruitgegeven). De klank heeft iets magisch, door de resonerende sympathiesnaren. Ik heb niet geprobeerd de Zweedse speelstijl over te nemen, maar heb een eigen speelstijl omwikkeld. De nyckelharpa klinkt vooral mooi in Balkandeuntjes en de nummers van O’Carolan. Die krijgen iets van dat barokke mee.”

Video ingesloten

PDF van dit artikel