Video ingesloten

Lost causes
(Oriente Musik RIEN cd 77 / Music & Words)

De jongste cd van Daniel Kahn opent met het overbekende lied van Gebirtig: Avreml der marvikher. Alweer Avreml? Jawel, maar hoe! De rauwe zang van Kahn wordt hier ondersteund door een jazzy orkest met ondermeer een scheurende trompet. Zo is het een boeiende vertolking geworden van een Jiddische evergreen. Hetzelfde kan gezegd van de Arbetsloser Marsh, nog een Gebirtig-lied, enkele nummers verder. En de zang van Kahn blijft boeien, de hele cd lang. Kahn brengt die liederen in het Jiddisch met her en der ook een Engelse vertaling tussenin. De cd bevat ook enkele Engelstalige liederen door Kahn zelf geschreven, zoals het ontwapenende Sunday after the war. De uitbundigheid van vele nummers wisselt al eens af met een heel ingehouden zang en begeleiding zoals bij Vi Azoy, een lied dat in 1943 in het getto van Vilnius geschreven werd of bij zijn zelf geschreven Görlitzer park. Naast klassieke Jiddische liederen horen we ook het Brecht-Weill lied Denn wovon lebt der Mensch? en een Jiddische bewerking van Lili Marlene met de stem van Tine Kindermann. Kahn wist zich voor het nieuwe lied Klezmer Bund te omringen met een achtergrondkoor waarin heel wat bekenden uit het Jiddische repertoire meezingen zoals Michael Alpert, Adrienne Cooper, Lorin Sklamberg en anderen. Lost causes is een bijzonder geslaagde hedendaagse Jiddische cd.

Video ingesloten

Saints & tzadiks
(World Village 468089 / Harmonia Mundi)

Op Wonder Wheel, een cd van enkele jaren geleden waarop The Klezmatics liederen van Woody Guthrie brachten, zong de Ierse Susan McKeown mee. De samenzang van McKeown met Sklamberg, zanger en accordeonist bij The Klezmatics, viel zo erg mee dat beiden verder samenwerkten. De vrucht hiervan is de cd Saints & tzadiks die een onwaarschijnlijk welgekomen schijf is. Dat Jiddisch en Gaelic zo goed samen konden klinken had wellicht niemand kunnen vermoeden maar het resultaat bewijst het. Ik heb die cd van de eerste tot de laatste noot met stijgende verbazing beluisterd. Wat een mooie liederen en wat een prachtige samenzang. Ik haal één voorbeeld aan. Het nummer Prayer for the dead is een samenbrengen van drie liederen: het bekende Johnny I hardly knew ye, het Jiddische Kh’bin oysgeforn felder, velder oy vey! en het gebed Deus meus audiuva me. Gedurende ruim zeven minuten vloeien deze verschillende songs in elkaar over maar je zou willen dat het nog langer duurt. Het is een prachtig vredeslied geworden. Op radio zal je zo’n lang verhaal helaas niet te horen krijgen. Schaf je dus die cd aan en geniet. Geniet ook van de elf andere nummers die vaak speelser klinken dan Prayer fot the dead. Engels, Jiddisch en Gaelic: een vreemde combinatie zal je denken. Maar oh, zo mooi!

Video ingesloten

Zonder titel
(Felmay fy7032)

Klezmer is van zichzelf een genre dat dicht tegen de jazz aanleunt. Het instrumentarium van de stijl zoals die in de eerste helft van de vorige eeuw in de VS gespeeld werd, deed sterk denken aan dat van Dixieland. Het is dan ook geen wonder dat klezmermuzikanten tegenwoordig graag overstappen naar meer jazzy vormen. Met wisselend artistiek succes. Ik zeg dat er maar even bij, want mengvormen waar de gemakzucht vanaf druipt, gooien bij een achteroverleunend publiek zonder enig probleem hoge ogen. Rietblazer Matt Darriau hoort tot een categorie die hoger wil inzetten. Vanaf de toppen van zijn kunnen en verbeeldingskracht bestrijkt hij een breed terrein. Darriau heeft in zijn kwartet (voor deze cd uitgebreid met pianist Bojan Zulfikarpasic, afgekort tot Z.) uiterst flexibele musici om zich heen verzameld. Gitarist Brad Shepik werkt zich snel door de begrenzingen van pop, jazz en balkan. Rufus Cappadocia laat zijn vijfsnarige cello afwisselend krassen, gruizen en dromerig gonzen, maar gebruikt hem ook voor het bijpunten van dansritmes die je doen verlangen naar een oneven aantal benen. Z. zeilt de hele wereld rond op zijn toetsen. Alles even soepel en helder. Aanhaken en meereizen is het devies.

Tracks:

Video ingesloten

13. chemin des mandarines – Luisteren
(Home records 4446063 / AMG records)

Wie in 2008 op het Festival Dranouter deze jonge Belgische groep bezig zag, zal dat uur muzikaal plezier niet gauw vergeten. Na de cd Vitamine K van toen is er nu hun tweede cd die wat meer doordacht klinkt. Drie van de elf nummers van de cd zijn traditionals uit het klezmer repertoire, waaronder Papirosn, met bijzonder knap trombonespel. Zeven overige nummers werden gecomponeerd door klarinettiste Aurélie Charneux, en een door Adrien Lambinet, trombonist en tubaspeler bij de groep. Maar net zo goed als bij de klezmer kan je deze groep onderbrengen bij de jazz. Op momenten lijkt het wel een gekke straatmuzikantengroep. Kortom, deze boeiende groep is niet in een vakje te stoppen, ze spelen er zich steeds weer uit. Klezmic Zirkus is een muzikale melting pot die bij elke beluistering rijker gaat klinken. Gitaar, accordeon, contrabas en slagwerk klinken bijzonder aardig met het koper en de klarinet. De muzikanten tasten echt de grenzen van hun instrumenten af. Heel even horen we ook de stem van gastzangeres Zahava Seewald. Klezmic Zirkus klinkt ongewoon, ja, buitengewoon. Hun muziek stijgt naar het hoofd maar is, in tegenstelling tot alcohol, zonder mate te verbruiken.

http://www.myspace.com/klezmiczirkus

Video ingesloten

Unue
(Buda Musique 860185)

De New King of Klezmer Clarinet, zo heeft de Franse klarinettist zichzelf genoemd. De bijbehorende promotie-foto’s waarop hij te zien is op een troon, met een kitscherige mantel geeft aan dat we dit met een vette knipoog moeten nemen. Toch is de titel niet helemaal misplaatst. Dat Yom een bijzondere klarinettist is, is duidelijk vanaf de eerste minuten van zijn nieuwe cd Unue. Van lichte melancholieke passages tot virtuose expositie’s die ook in een jazz-combo niet zouden misstaan, Yom blijkt het allemaal in huis te hebben. En dat klezmer-etiket is met het oog op zijn speelstijl niet onterecht gekozen, maar de muzikale omgeving waarin het allemaal wordt geplaatst heeft niet zo veel met klezmer te maken. De monotone, reperterende piano-frasen of bendir-ritmes die in veel stukken als decor fungeren, lijken veel meer met minimalistische muziek te hebben dan met klezmer. Dat doet echter geen afbreuk aan het eindresultaat, want juist die onwezenlijke omgeving geeft Yom een heel eigen stempel. Yom maakt een soort geïmproviseerde muziek op de grenzen tussen wereldmuziek, jazz en folk, die alleen te vergelijken is met iemand als Kimmo Pohjonen.