Francis Bebey – Dibiye

Dibiye is één van de vele platen/cd’s die Francis Bebey maakte. Deze veelzijdige muzikant en romancier, in 1929 te Douala (Kameroen) geboren, overleed twintig jaar geleden te Parijs. Dit was de aanleiding van uitgever PeeWee om deze cd uit 1997 opnieuw uit te brengen.
Hij werd opgenomen met zijn toenmalig kwartet Amaya. Francis zelf is er zanger, en bespeelt gitaar, sanza (duimpiano) en pygmeefluit (ook ndewhoo genaamd). Twee van zijn zonen spelen mee: Patrick, die het meest de weg van zijn vader volgt, speelt eveneens sanza en pygmeefluit, Toups is saxofonist. Beide zorgen ook voor backing vocals en percussie. Het vierde lid is bassist Noël Ekwabi.
Deze cd klinkt, vierentwintig jaar later, nog even origineel en tijdloos. Het was dus een goed idee om deze pionier van de Afrikaanse muziek die Bebey was, met deze heruitgave te eren.
Ken je het werk van Bebey nog niet, dan kan deze Dibiye voor een erg goede kennismaking zorgen. Je hoort er Francis Bebey’s veelzijdigheid. Hij was een bijzonder begaafd gitarist, een virtuoos op de sanza en kon met de eenvoudige pygmeefluit erg rijke muziek maken. Met dat klein stukje bamboe waarop maar één noot kan geblazen worden zorgde hij met verschillende tonen van de kopstem en vingergeknip voor bijzondere Afrikaanse muziek.
Hij leerde die muziek kennen bij de pygmeeën, diep in de bossen. Voor stadsmensen als Bebey waren pygmeeën ‘wilden’, zegt hij, maar hun muziek heeft hem zo bekoord dat hij zich die ook eigen heeft gemaakt. Met Moon smile kan je je een idee vormen van deze muziek. De bijzondere stem van Bebey komt goed tot uiting in het prachtige Stabat Mater Dolorosa, een van mijn lievelingsnummers van de man. Zijn origineel gitaarspel klinkt onder meer in Mitingidingi. Na het slotnummer Sangara heb je gedurende vijftig minuten een bijzonder begaafd muzikant gehoord.
Een cd die na vierentwintig jaar heruitgegeven wordt bevat vaak extra’s. Bij deze is dat niet anders. De extra’s zijn een QR-code die toegang geeft tot nog drie onuitgegeven nummers van Bebey en, ook in het inlegboekje, een interview van 3 maart 2001, kort voor zijn dood. Hierin geeft Bebey filosofische beschouwingen over zijn muziek en zijn bijzondere instrumenten. Luisteren naar Bebey is steeds genieten.