The power of polska
(NORDIC NOTES, Xango Music, NNNN199)
Het Zweedse vioolicoon Lena Jonsson en de Finse innovatrice op accordeon Johanna Juhola, vonden elkaar voor een verkenning van de drijvende kracht, vitaliteit en expressiviteit van de polska, vooral op basis van composities van laatstgenoemde, hoewel ook Lena wat materiaal aanbracht en ook de Zweedse en Finse traditie aangeboord werd.
Juhola ontpopte zich de voorbije jaren als instrumentaliste en als componiste tot een visionaire hervormster van de accordeonmuziek, waarbij ze tartend omgaat met genres. Haar verbeeldingrijke, verhaalgestuurde composities en haar ongeremde overschrijding van stilistische grenzen werden het waarmerk van haar werk dat aanleunt bij Finse en Argentijnse tango, Nordic folktradities en hedendaagse invloeden, uit folk, klassiek, jazz en elektronische muziek.
Haar partner-in-crime Lena Jonsson moet hiervoor niet onderdoen, geliefd als ze is omwille van haar vaardigheid om een grondige kennis van de traditionele Zweedse muziek in balans te brengen met innoverende artistieke gevoeligheden en haar rockster charisma. Haar originele vioolspeelstijl haalt de inspiratie uit die Zweedse traditie, en evengoed uit rock, pop en old school Americana en bluegrass. Een superduo dus dat uit dit mengsel een heel frisse klank creëert met sterke melodieën en een stevige ritmische intensiteit, en dat binnen hun vibrerende muzikale dialoog ook ruimte schept voor improvisatiemomenten in solerende passages.
Voor beiden vormt de polska een vreugdevolle muzikale speeltuin, waarin ze een ruimte weten uit te bouwen vol lagen, variaties en verrassing. Vanuit die creativiteit buigen ze de de rigide basisstructuur om tot modellen die ruimte laten voor frivole spontaniteit. Uiteraard kon het hier niet enkel polska zijn wat de klok sloeg, en is er ook aanbod van enkele walsen, een tango, een bruidsmars… Juhola ontpopte zich de voorbije jaren als een visionaire hervormer van de accordeonmuziek, en haar verbeeldingsrijke, door verhalen aangedreven composities, waarbij ze stilistische grenzen overschrijdt. Ze vindt een ideale tegenspeelster in Lena, die uit hetzelfde hout gesneden is, wat zich vertaalt in haar eigenzinnige vioolstijl waarin verschillende invloeden zich laten gelden.
Jachtig zet het accordeon in voor de opener Itis (Juhola), snel bijgebeend door krachtig vioolspel van Jonsson. Deze laatste brengt vervolgens even rust met haar Höstvals. Met een nummer als Childhood hero vertoeven we zowat is de sferen van nostalgische televisiemelodieën uit de tachtiger jaren. Swingend gaat het eraan toe in Polska is my second language. Het ontstond los uit de pols als een heropfrissende reminder dat de polska staat voor Johanna’s natuurlijke muzikale taal. Lena levert daarop een tweede wals Röda valsen af. Deze werd door haar geschreven voor een huwelijk, maar raakte in de vergetelheid toen het betreffende huwelijk uitgesteld werd omwille van Covid. Enkele jaren later viste Lena het toevallig terug op uit het archief van stemopnames op haar mobieltje. Ze doet er vervolgens nog een heel plechtstatige, barokke, polskan af. waarna het tijd is voor een Power nap, een korte welgekomen ontsnapping uit de dagelijkse levensrush.
Vol gaan ze er vervolgens tegenaan met de ondeugende Tango efter Max Höjd die behoorlijk freakend ontspoort, waarna ze zichzelf tot de orde roepen met enkele polskas uit de traditie, Polska efter Johan Erik Taklax en Sjuplåtarlåten, een levendige polska uit Hälsingland, die geïnspireerd is op een van de bekendste vioolmelodieën uit Zweden (Hjortingen). Ook Sjöns Hans Polska is er eentje uit de muziekgeschiedenisboeken die hier als afsluiter eveneens een eigentijdse outfit aangemeten krijgt. Tussenin vergast Juhola ons nog op de sterk Fins gekleurde mars Surumarssi.
De opnames gebeurden deels in de studio en deels ook in heel resonante akoestische ruimtes, die hen in staat stelden de rauwe energie en intimiteit van de klank van dit duo optimaal te vatten. Gegrepen wordt de luisteraar zonder meer door de sterke muzikale connectie van deze twee onderscheiden artistieke stemmen, en door de polska, als een krachtig ontmoetingspunt tussen traditie, innovatie en persoonlijke expressie.

