Wieringa Wikt en Weegt: concertreeks

Het was rond 30 april 2025 dat ik een nieuwsbrief van Roots aan de Zaan in mijn inbox vond. De organisatie haalt regelmatig boeiende internationale artiesten op hun podium en soms krijg je via de nieuwsbrief na het concert te lezen hoe een en ander tot stand is gekomen en attendeert de ‘schrijver’ de lezer op het dichtstbijzijnde volgende optreden op hun podium. De lezer, die ik met plezier ben, had eind april geen aansporing nodig voor de datum van 6 december, waarop Martin Simpson zijn opwachting zou maken voor het enige concert in Nederland tijdens zijn tour in de omliggende gebieden rond ons landje.

Ik ben al jaren fan van deze gitaarvirtuoos en had niet lang voor deze aankondiging zijn laatste dubbelaar Skydancers aangeschaft. Zijn stijl, zijn idioom is al jaren min of meer hetzelfde en toch zijn z’n albums behoorlijk verschillend en divers, maar altijd van hoge muzikale kwaliteit. Ik had Martin nog nooit live gezien in zijn huidige ontwikkelde stijl. Ja, wél in mijn vorige leven, ergens in 1980 als demo-danser op het Sidmouth folkfestival. Hij begeleidde toen June Tabor in verband met hun toen uitgebrachte elpee A cut above. Ja, zolang ben ik al een volger van deze ‘guitar wizard‘ die onder folkkenners wereldwijd wel wordt beschouwd als een van de allerbeste gitaristen in dit muziekgenre.

En dus de bewuste avond, in een voor mij toch al drukbezette concert periode van dit jaar, had ik een mooi plaatsje in de kerkzaal. Een paar dagen eerder had ik als Morrisdanser zélf een optreden in Zeist en de dag ná Martin was ik bezoeker bij een concert van Balkankoor ‘Slavuj’. Mijn muzieksmaak is nogal breed, want voordat ik de zaal in liep zag ik op de verkoop tafel een nieuw dubbelalbum van de Barok progfolk groep Gryphon liggen en ja, mijn CD verslaving-gen werd weer wakker.

Martin Simpson deed een geweldig concert en liet zich begeleiden door twee jonge muzikanten, die ook op z’n laatste dubbel album te horen zijn. Louis Campbell (akoestisch en elektrisch gitarist) speelt bij veel andere gerenommeerde artiesten en Liz Hanks, cello, die nét haar eerste album Land heeft uitgebracht en ook veel toert met bekende artiesten uit de Engelse scene (onder andere Kate Rusby). Beiden stelden zich zeer dienstbaar op bij de grote meester, die een staalkaart van z’n favoriete nummers liet horen. Eigen werk en composities van anderen. Sommige liedjes kwamen van z’n laatste album, maar hij deed ook songs die hem al dierbaar zijn vanaf het begin van zijn carrière, vertelde hij in z’n boeiende songbeschrijvingen. Het zal wel bij zijn vaste ‘set’ horen tijdens zijn optredens, maar hij liet ook iets horen van zijn aankomend album. Immer actief dus. Ook liet hij zijn activistische kijk op de wereld toe in dit concert via bijvoorbeeld het nummer Deportee van Woody Guthrie. Of z’n natuur verwondering en bezorgdheid, want hij is ook een ‘bird-watcher’.

Het was een zacht, verstild concert waarbij louis veelal atmosferische klanken liet horen en Liz de mooie melodieën benadrukte met haar ferme cello streken. De zaal was muisstil tijdens de geweldige muziek, beloonde de muzikanten met grote geestdrift na afloop en toonde emotie tijdens de begeleidende aankondigingen. Een zeer fijn concert van hoog niveau, waarbij Martin zijn vaardigheden moest brengen op de geleende akoestische gitaar van Louis die zélf veelal elektrisch speelde. Zijn eigen gitaar was zoek geraakt tijdens de vliegreis naar België. Het is dat hij het ons anekdotisch vertelde, want op deze geleende kon hij ook al zijn vakbekwaamheid kwijt. Ook staat hij bekend als een zeer bekwaam slide-speler, maar daar liet hij ons helaas te weinig van horen. Een memorabel concert.

En voor ‘thuis’ wachtte mij nog het nieuwe Gryphon album, maar ik had nog een concert te gaan in een heel andere sfeer. In de Engelse kerk te Amsterdam gaf het Balkan koor Slavuj haar jaarlijkse uitvoering. Bijna 30 bassen, tenoren, alten en sopranen brachten ons fijne volksliederen uit Oekraïne, Bosnië, Georgië, Turkije, Roemenië, Bulgarije, Sefardische liederen en een Roma song. Ook hier spatte de professionaliteit van het podium. Met zoveel prachtstemmen onder leiding van gitarist/dirigent Ivo Boswijk was ook die middag zeer geslaagd. Niet alleen kwam de diversiteit naar voren door het muzikaal bezoeken van de verschillende landen, ook de vele solisten in elk nummer maakten het concert bijzonder. De zaal is eigenlijk altijd uitverkocht bij hun jaarconcert en de zaal is vaak gevuld met vrienden en familie, waaronder mensen van mijn vroegere Balkankoor Papucska. En enkele ex-leden zijn nu een onderdeel van Slavuj.

In de pauze besprak ik een vergelijk met een goede bekende van beide koren en we constateerden dat Ivo Boswijk prima stukken voor het koor had uitgezocht, maar die liggen toch wat verder van de folklore en volksdans die ons vroegere koor vroeger had. Ja, het was weer en fijne middag waar ook het: ”hé, jij daar” regelmatig klonk en hernieuwde kennismakingen werden beklonken. Een fijne middag met Balkanklanken van formaat.

En eindelijk thuis lag er nog het mooie album van Gryphon op me te wachten. Een totaal andere beleving . Ik ontdekte de groep via het Transatlantic label ‘two albums on one CD’ en was gelijk geraakt door hun unieke sound die ik gelijk een andere naam gaf. Hun muziek wordt ook wel ‘Barok progfolk’ genoemd, een volkomen eigen folktraditie benadering, zoals The Incredible String Band oen het psychedelische Espers al vroeg een eigen pad binnen de folk insloegen. Gryphon vond hun weg via de barokmuziek met de hulp van middeleeuwse instrumenten als fagot en kromhoorn, een eigen geluid creërend in samenspel met fluiten, electrische gitaar, bas, drums, viool, keyboard en andere modernica. Veel composities zijn gestoeld op de oude Middeleeuwse barokmuziek, maar hebben ook wel raakvlakken met de muziek van Fairport Convention; dat typerende Engelse geluid. Maar luisterend naar hun zeven albums vind ik ze ook wel “de Frank Zappa van de Folk” dus ‘Folkzappa’. En nu, bij hun 50 jarige bestaan, brengen ze voor het eerst een dubbel live-album uit, met de titel A Sonic Tonic, met daarop de essentie van al die jaren, te beginnen bij hun enige hitsingle Kemp’s jig, waarmee men ook altijd hun concerten opent.

Dit album is ook weer een geweldige verzameling en je wordt constant heen en weer geslingerd tussen renaissance pop, tragikomische folksongs en soms stevig aangezette Engelse Folkpop. Een nummer als Unquiet Grave ken ik als John Barleycorn, een traditional, door Traffic neergezet, maar ook door de Schotse dichter Robbert Burns neergepend. Hier klinkt het echt barok. Het oprechte enthousiaste applaus, wat het ‘live’ karakter weergeeft, is wat zacht en kort te horen bij de songs. Maar toch is dit een sublieme weergave van de twee concerten die ik bij Roots aan de Zaan heb gezien van Gryphon.

Gryphon Live – A sonic tonic (Talking Elephant Record TECD497 2024)

Scroll naar boven